Onderzoek · 1 min lezen
Herhaalbaar, reproduceerbaar, repliceerbaar
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: · Redactie en bronnen
Drie begrippen die vaak door elkaar worden gehaald, en waarom ze er alle drie toe doen.
Drie niveaus
Herhaalbaarheid: krijg je hetzelfde resultaat als je een meting opnieuw doet, met hetzelfde instrument, dezelfde methode en dezelfde persoon, kort na elkaar?
Reproduceerbaarheid: krijgt iemand anders met dezelfde gegevens en dezelfde analysemethode dezelfde uitkomst?
Repliceerbaarheid: levert een nieuwe, onafhankelijke studie naar dezelfde vraag, met nieuwe gegevens, een consistent resultaat op?
Wie gebruikt welke definitie?
De National Academies of Sciences gebruiken in hun rapport uit 2019 ‘reproducibility’ en ‘replicability’ op de manier hierboven. In de metrologie, de wetenschap van het meten, hebben herhaalbaarheid en reproduceerbaarheid elk een eigen, strikte definitie in het internationale woordenboek van metrologische termen. Lees bij een discussie dus altijd na welke betekenis wordt bedoeld.
Waarom het ertoe doet
Eén enkel resultaat kan toeval zijn. Hoe vaker en hoe onafhankelijker een uitkomst wordt bevestigd, hoe sterker de conclusie. Daarom zijn transparante methoden en openbare gegevens zo belangrijk: ze maken het mogelijk dat anderen controleren.
Bronnen: [1]
Afwijking is geen fraude
Als twee studies verschillen, kan dat komen door andere monsters, methoden of omstandigheden, of door toeval. Een afwijking verdient onderzoek, geen automatische beschuldiging. Soms leidt juist zo’n verschil tot een nieuwe ontdekking.
Bronnen: [1]
Bronnen en verder lezen
- Reproducibility and Replicability in Science (2019) — National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine
- JCGM publications: Guides in metrology (o.a. GUM, VIM) — BIPM
Gerelateerde onderwerpen
Educatieve informatie over wetenschappelijk onderzoek. Geen medisch advies of bewijs van geschiktheid voor gebruik bij mensen.