Onderzoek · 1 min lezen
Van reageerbuis tot mens: bewijsniveaus
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: · Redactie en bronnen
Waarom een resultaat in een celkweek iets anders betekent dan een resultaat bij mensen.
In vitro, in vivo
‘In vitro’ betekent: in het laboratorium, buiten het lichaam, zoals in een reageerbuis of een celkweek. ‘In vivo’ betekent: in een levend organisme. Beide soorten onderzoek zijn waardevol, maar ze beantwoorden verschillende vragen.
Bronnen: [1]
De bewijspiramide
Onderzoeksopzetten worden vaak in een piramide gerangschikt. Onderaan staan laboratorium- en dierstudies. Daarboven komt observationeel onderzoek bij mensen, waarin onderzoekers kijken zonder zelf iets te veranderen. Daarboven staan gerandomiseerde, gecontroleerde studies, waarin deelnemers door loting over groepen worden verdeeld. Bovenaan staan systematische overzichten die de resultaten van meerdere studies samenvoegen.
Onderaan is niet waardeloos
Laboratorium- en dierstudies zijn vaak het begin van een onderzoekslijn. Ze helpen om hypotheses te vormen en om te bepalen welk vervolgonderzoek zinvol is. Maar het zijn modellen. Cellen in een kweekschaal gedragen zich anders dan cellen in een lichaam, en dieren reageren niet altijd zoals mensen.
Wat in een model gebeurt, gebeurt dus niet automatisch in een mens. Bovendien is de piramide een vereenvoudiging: verschillende vakgebieden rangschikken studietypen net iets anders.
De vragen die je altijd stelt
Is dit gemeten in cellen, in dieren of in mensen? Hoeveel deelnemers waren er, hoe lang is gevolgd, en was er een vergelijkingsgroep? Zijn de resultaten door anderen herhaald?
Oefen: feit, hypothese of hype? →
Bronnen en verder lezen
- in vitro — NCI Dictionary of Cancer Terms — National Cancer Institute (NIH)
- Levels of Evidence — Research Guides — UC Davis Library
- EBVM toolkit 3: introduction to 'Levels of evidence' and study design — RCVS Knowledge
Gerelateerde onderwerpen
Educatieve informatie over wetenschappelijk onderzoek. Geen medisch advies of bewijs van geschiktheid voor gebruik bij mensen.