Basis · 1 min lezen
Wat betekent aminozuurvolgorde?
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: · Redactie en bronnen
Waarom de volgorde van bouwstenen de eerste en belangrijkste laag van een eiwitstructuur is.
De primaire structuur
De volgorde van aminozuren in een keten heet de sequentie of primaire structuur. Je schrijft hem als een rij letters, altijd van de N-terminus naar de C-terminus. Elke standaardaminozuur heeft een eigen lettercode en een afkorting van drie letters: glycine is G (Gly), alanine A (Ala), serine S (Ser) en leucine L (Leu).
Bronnen: [1]
Hoeveel volgordes zijn er?
Met vier bouwstenen en drie posities kun je 4 × 4 × 4 = 64 verschillende ketens maken. Met alle twintig standaardaminozuren en drie posities zijn het er 20³ = 8000. Elke extra positie vermenigvuldigt het aantal met twintig.
Ketens met precies dezelfde bouwstenen in een andere volgorde hebben dezelfde atomen en dezelfde massa, maar zijn wel verschillende moleculen.
Bronnen: [1]
Van volgorde naar vorm
De sequentie legt in belangrijke mate vast hoe een keten kan vouwen. Delen van de keten kunnen spiralen vormen (α-helices) of platte, naast elkaar liggende stroken (β-sheets). Die lokale vormen voegen zich samen tot de complete driedimensionale structuur.
Maar een rij letters is nog geen vorm. Hoe een keten werkelijk vouwt, hangt ook af van de omgeving, zoals het oplosmiddel en de temperatuur. Daarom bestaan er voorspellingsmodellen naast experimentele methoden om structuren te bepalen.
Waarom je dit wilt weten
Wie de sequentie kent, kan moleculen vergelijken, verwantschappen opsporen en voorspellingen doen. Wie alleen de bouwstenen kent maar niet de volgorde, weet nog weinig. Daarom staat de sequentie bovenaan elke beschrijving van een peptide of eiwit.
Bronnen: [1]
Probeer het zelf
Bouw in het Molecuulatelier G-A-S en daarna S-A-G. Zelfde letters, andere sequentie.
Bouw een sequentie van drie in het Molecuulatelier →
Bronnen en verder lezen
Gerelateerde onderwerpen
Educatieve informatie over wetenschappelijk onderzoek. Geen medisch advies of bewijs van geschiktheid voor gebruik bij mensen.